e-prawo.edu.pl
prawo cywilne
Kilku poręczycieli solidarnie.
Pytanie: Kilka osób solidarnie poręczyło innej osobie kredyt. Kredytobiorca nie spłacił kredytu, wobec czego zwrot kredytu egzekwowano od poręczyciela, tylko jednego spośród kilku, którzy solidarnie poręczyli kredyt. Zapewne dlatego, że miał on atrakcyjną działkę i po jej zlicytowaniu wystarczyło na spłatę kredytu. Pytanie: Czy ten poręczyciel, któremu zlicytowano działkę na poczet spłaty kredytu, ma prawo żądać od każdego z pozostałych poręczycieli kwoty przypadającej na każdego z nich do zapłaty jako poręczyciela solidarnie? Czyli, jeżeli od tego poręczyciela wyegzekwowano 100 tys. zł. to czy może on od pozostałych trzech domagać się dla siebie po 25 tys. zł. od każdego? Oczywiście wiem, że może żądać całości od dłużnika, ale chodzi mi o poręczycieli.
Porada prawna: Zgodnie z art. 881 kodeksu cywilnego "w braku odmiennego zastrzeżenia poręczyciel jest odpowiedzialny jak współdłużnik solidarny". Ten przepis wg Sądu najwyższego dotyczy nie tylko odpowiedzialności poręczycieli wobec wierzyciela, ale również odpowiedzialności poręczycieli między sobą. Tak m.in. w wyroku Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 22 grudnia 1997 r. III CKU 87/97, stanowi "z unormowania tego (art. 881 kc) wynika, że jeżeli umowa nie stanowi inaczej, to poręczycielowi, który uiścił dług w całości lub w części przewyższającej jego obciążenie, przysługuje w stosunku do pozostałych poręczycieli prawo regresu według przepisów o solidarności (art. 376 § 1 kc), niezależnie od regresu w stosunku do dłużnika głównego, obejmującego całość zaspokojonej wierzytelności z mocy art. 518 § 1 kc z tytułu wstąpienia w miejsce zaspokojonego wierzyciela.
W Pana przypadku, jak wnioskuję, nie mamy do czynienia z żadnym zastrzeżeniem umownym, które w sposób szczególny reguluje zakres odpowiedzialności poręczyciel, zatem zgodnie z powyższym poglądem należy stosować przepisy o dłużnikach solidarnych (art. 376 kc). Zgodnie z treścią tego przepisu, w braku odmiennych uregulowań umownych pozostali dłużnicy solidarni odpowiadają w stosunku do tego dłużnika, który pokrył całość zobowiązania, w częściach równych. Zatem w przedstawionym przez Pana przykładzie dłużnik, który uiścił 100 tys. może domagać się od pozostałych trzech dłużników (poręczycieli) kwot po 25 tys. zł. Jeżeli zaś jeden z dłużników jest niewypłacalny część, która na niego przypada, rozkłada się na pozostałych dłużników (poręczycieli).
Odsetki a wzrost wartości hipoteki.
Pytanie: Na rzecz banku została ustanowiona hipoteka na nieruchomości dłużnika. Hipoteka w wysokości 50 tys. zł. w celu zabezpieczenia kredytu wraz z odsetkami w wysokości 31% w stosunku rocznym. Kredytu zaciągniętego w 1996 r. Czy ta hipoteka wciąż wynosi tylko 50 tys. zł. i tylko co do tej sumy bank jako wierzyciel hipoteczny ma pierwszeństwo w egzekucji przede mną jako wierzycielem "z faktur", czy też jest to na dzień dzisiejszy hipoteka o wartości 50 tys. zł. plus odsetki liczone od 1996 r.? Co gdy tak jest? Taka hipoteka przerasta wartość nieruchomości i ja nie mam po co składać wniosku o egzekucję do tej nieruchomości.
Porada prawna: Z treści zadanego pytania, a zwłaszcza ze sformułowania "hipoteka w wysokości" wynika, że mamy do czynienia z hipoteką zwykłą. "Przeciwieństwem" takiej hipoteki jest hipoteka kaucyjna, zabezpieczającą wierzytelność do określonej sumy maksymalnej - taka hipoteka jest opisywana w księdze wieczystej jako hipoteka "do wysokości".
Hipoteka zwykła jest ustanawiana w celu zabezpieczenia określonej wierzytelności. Jeśli zatem jest to hipoteka w wysokości 50 tys. zł to tylko ta kwota jest zabezpieczona hipoteką. Oprócz tej kwoty, hipoteka zwykła zgodnie z art. 69 w granicach przewidzianych w odrębnych przepisach zabezpiecza także roszczenia o odsetki nieprzedawnione oraz o przyznane koszty postępowania. Tymi przepisami odrębnymi, do których odsyła art. 69 jest art. 1025 § 3 kpc. Stosownie do tego przepisu hipoteka zabezpiecza odsetki tylko za ostatnie dwa lata przed przysądzeniem własności, a koszty postępowania w wysokości nie przekraczającej dziesiątej części kapitału. Według tego przepisu zabezpieczenie hipoteką zwykłą uzyskują tylko tzw. odsetki karne-za opóźnienie (por uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2005 r., III CZP 24/2005, opubl. OSNC 2006/4 poz. 60). Hipoteka ta nie zabezpiecza jednak odsetek kapitałowych czyli wynikających z umowy kredytu jako forma odpłatności za niego - takie odsetki bowiem powinny być zabezpieczone poprzez ustanowienie hipoteki kaucyjnej.
Z treści pytania wynika, że mowa jest o odsetkach kapitałowych. W takiej sytuacji ustanowiona na nieruchomości hipoteka zwykła zabezpiecza tylko wierzytelność w wysokości 50 tys. nie obejmując zastrzeżonych w umowie odsetek. Jeśli zatem dłużnik hipoteczny nie odpowiada względem banku za opóźnienie, to dochodzona przez bank kwota zamknie się w owych 50 tys. Jeśli jednak dłużnik opóźnił się ze spełnieniem świadczenia, i powstały z tego tytułu odsetki, to bank oprócz 50 tys. będzie mógł się też domagać tych odsetek karnych, jednak nie więcej niż za dwa ostatnie lata.